“Die große Fähigkeit nutzen, die wir wie alle Völker und Kulturen besitzen”: Yehudi Menuhin über Austausch und Synthese

London, Januar 1977 (aus dem Englischen übersetzt) 1

Der Begriff “Wechselbeziehungen” schließt einen bestimmten harmonischen Verlauf in sich ein, der diejenigen strengen Gesetze der Harmonielehre verletzt, deren eigentlicher Sinn ein glatter und wohlklingender Verlauf der Stimmen im Kontrapunkt ist. Die Musik unserer Zeit befolgt diese Gesetze nicht mehr, noch waren Meister je von Regeln abhängig. […]

Es gibt keinen günstigeren Platz als Israel, um die gegenseitigen Beziehungen zwischen den östlichen und westlichen Kulturen zu erforschen. Israel ist nicht nur geographisch an genau der Stelle gelegen, wo sich drei kraftvolle Ströme begegnen: aus Afrika, Asien und Europa; die Volksgruppen, aus denen sich die Bevölkerung Israels zusammensetzt, zeigen selbst ein dynamisches und lebendiges Abbild der äußerst komplexen und reizvollen Modelle, welche der Wechselwirkung dieser verschiedenen Ströme entstammen. So ist dieses Buch über eine wissenschaftliche Studie hinaus in lebendiger Erfahrung verwurzelt und daher ein aktuelles und fesselndes Dokument.

Ein Hauptbeitrag Europas ist die Kraft, die Fähigkeit, der Wille zur Synthese. In Europa haben sich all diese großen Ströme zusammengefunden: aus Asien von der Mongolei im Norden bis Indien im Süden – in den Magyaren und Zigeunern [Sinti und Roma] 2 Ungarns vereint […]

Es ist deshalb umso mehr die besondere Pflicht unseres Zeitalters zu versuchen, diese unendlich komplexen Wechselbeziehungen mit einer Mischung von Voraussicht und Vision zu verstehen und klarzulegen und dabei die große Fähigkeit zu nutzen, die wir wie alle Völker und Kulturen besitzen: die Kraft zu geben und zu nehmen, zu lehren und zu lernen; denn wir werden stets voneinander abhängig sein. Nur in solchem Geist der Demut 3 können wir das Bestmögliche erreichen, oder zumindest dem Schlimmsten entgehen, das immer vielfältigere und bezwingende Verflechtungen uns zu bringen haben.

Mir bedeutet unendlich viel, an der Musik Indiens aktiv teilzunehmen: in immer neuen Sequenzen jede Note und jede Geste auszukosten; mit den flexiblen Spannungen von Ton und Rhythmus das Gehör zu schulen; die allgemeine Aufnahmefähigkeit zu steigern.
Yehudi Menuhin in Unvollendete Reise Lebenserinnerungen (1976, S. 305-6)

Worldcat lists compiled by Ludwig Pesch

  1. Yehudi Menuhin in Musik zwischen Orient und Okzident: Eine Kulturgeschichte der Wechselbeziehungen von Peter Gradenwitz S. 390-392 | Details: http://www.worldcat.org/oclc/1046379134[]
  2. Zitat: Erläuterungen zum Begriff „Zigeuner“ über die Notwendigkeit einer differenzierteren Bezeichnung, die sich jedoch erst lange seit dem Erscheinen dieses Buchs im Jahre 1977 durchsetzen konnte:
    Zigeuner“ ist eine von Klischees überlagerte Fremdbezeichnung der Mehrheitsgesellschaft, die von den meisten Angehörigen der Minderheit als diskriminierend abgelehnt wird – so haben sich die Sinti und Roma nämlich niemals selbst genannt. Die Durchsetzung der Eigenbezeichnung Sinti und Roma im öffentlichen Diskurs war von Anfang an ein zentrales Anliegen der Bürgerrechtsbewegung, die sich vor allem seit Ende der Siebzigerjahre in der Bundesrepublik formierte. Dadurch sollte zugleich ein Bewusstsein für jene Vorurteilsstrukturen und Ausgrenzungsmechanismen geschaffen werden, die im Stereotyp vom „Zigeuner“ ihre Wurzeln haben. […] Die Begriffe Sinti und Roma sind nicht, wie häufig unterstellt, „politisch korrekte“ Erfindungen der Bürgerrechtsbewegung, sondern tauchen in Quellen bereits seit dem 18. Jahrhundert auf. […] Als schillernde Projektionsfläche sagt es viel über die Fantasien, Ängste und Wünsche derer aus, die es benutzen. Mit der Lebensrealität der Sinti und Roma hat es schlicht nichts gemein.
    Zugriff: https://zentralrat.sintiundroma.de/sinti-und-roma-zigeuner/ [6. Juni 2022]
    Fettdruck zur Betonung hinzugefügt[]
  3. “Humility is a quality often associated with self-deprecation. But by championing our achievements while also acknowledging our weaknesses, we could see benefits in many areas of our lives – and even increase our attractiveness.” – Introduction BBC podcast All in theMind (accessed 1 November 2023) []

Soms beschouw ik me als een fluit die niet kan praten maar zingt – Rabindranath Tagore

Tagore in Amsterdam door Martin Monickendam >>

Vriend, mijn hart gaat naar u uit. Helaas communiceer ik niet zo goed in een taal die niet de mijne is. Het liefst doe ik dit in liedjes. Die drukken het meest dierbare in me uit. Ofwel het beste uit zich spontaan en oncontroleerbaar in schoonheid.

Voor velen kom ik over als dom en onhandig. Soms beschouw ik me als een fluit die niet kan praten maar zingt dankzij je adem.

Zonder twijfel heeft de lectuur van mijn boek u al een betere indruk van me gegeven dan een persoonlijke ontmoeting; want het lichaam van de lamp is donker, het heeft geen uitdrukking, alleen zijn vlam heeft de taal. 1

Rabindranath Tagore in een brief aan zijn Nederlandse vertaler: niemand minder dan de dichter, toneelschrijver, romanschrijver en essayist Frederik van Eeden (1860 – 1932) 2

  1. Vrije, beknopte vertaling door Ludwig Pesch; bron: Letter#2: Rabindranath to Van Eeden, August 9, 1913 in “Tagore in The Netherlands” by Liesbeth Meyer[]
  2. Voor details, zie Abstract “Van Eeden en Tagore. Ethiek en muziek” door Rokus de Groot in Tijdschrift van de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis, D. 49ste, Afl. 2de (1999), pp. 98-147[]

Indian music in intercultural education – ISME Glasgow

ludwig_isme2016_2

Whatever we understand and enjoy in human products instantly becomes ours, wherever they might have their origin – Rabindranath Tagore*

During this presentation, musical figures from several distinct traditions were explored in a practice-oriented manner. The figures selected are appealing beyond South Asia where they originated many centuries ago and continue to play a key role in classical and applied music.

Our shared goal was to enable young and old to collaborate in a memorable learning process that blends seemlessly into any chosen subject, academic and otherwise.

The criteria for selecting a particular figure were (1) its flexibility as for combining it with another subject, for instance mathematics, geography or history; (2) its appeal going by prior experience with learners from different age groups; and (3) its scope for variation, movement, visualisation and analysis in accordance with learners’ specific needs and abilities.

Click on the above image to view or download and print a sample lesson for free (PDF with mp3 audio and other links)
View or download this lesson for free (PDF with mp3 audio and other links)

Scope

As part of integrated music education, Indian music enables even complete strangers to share a useful learning process. This calls for a natural and playful approach to melody, rhythm, hand signs and body movement. In this manner we are prepared to include newcomers – children and adults lacking a common language – to instantly participate in music.

Indian music is valued for fostering memory, analytical thinking, concentration, and cooperation among peers. Its basic concepts are exhilarating and liberating whether or not there is scope for studying Indian culture in its own right. This is a boon in circumstances where verbal or written instructions fail to engage learners. Rather than resigning in the face of such formidable challenges, educators are free to experiment and spread solidarity through instant inclusion – the essential joy of “creating” music oneself. This aspect addresses a common fear among learners, namely to be left behind (again!), be it in music or other subjects – a fear that is all too often justified in competitive modern society.

To help educators to overcome such fears, we build lessons around simple figures that bind tunes, rhythms and movements together into a rounded whole. Some of these may appear familiar enough to “break the ice” if needed; and others are so fresh and mind-boggling as to trigger further experimentation among peers in informal settings – anywhere and anytime. For this to happen, we dispense with technical resources of any kind.

Adaptation is the key to rapidly changing learning scenarios wherein cultural stereotyping, a known stumbling block for educators all over the world, must be overcome. This is easily achieved by integrating Indian music into discussions of academic concepts, or by letting its rhythms enrich social and outdoor activities. Such activities are by definition location specific and all-inclusive.

ludwig_isme2016_1

Educators from Canada, Finland, Germany, Hungary, India, Singapore and Switzerland were among the eleven participants in this one-hour session. They explored a time proven method suited to the needs of a wide range of abilities and learning goals; and this irrespective of participants’ cultural roots.

Date: 28 July 2016 | photos by courtesy of Dr. Tony Makarome, Yong Siew Toh Conservatory Singapore

More information

*Rabindranath Tagore in a letter to C.F. Andrews; quoted by Amartya Sen in The Argumentative Indian: Writings on Indian History, Culture and Identity. London: Penguin, 2005, p. 86.

More on and by Rabindranath Tagore >>

Yehudi Menuhin over interculturele relaties en synthese

Wederzijdse muzikale beïnvloeding suggereert een bepaalde harmonische richting, die in strijd zou zijn met de strikte wetten van de harmonieleer: een soepele en melodieuze combinatie van zelfstandige stemmen (contrapunt).

De muziek van onze tijd volgt deze wetten niet meer. Maar ook vroeger voelden meester componisten zich maar zelden aan vaste regels gebonden.

[ … ] Er is vast geen betere plek dan Israël om de onderlinge relaties tussen oosterse en westerse culturen te verkennen. Want daar komen drie krachtige stromingen bij elkaar: etnische groepen afkomstig uit Afrika, Azië en Europa. Ze geven een indruk van complexiteit en aantrekkingskracht, het resultaat van een wisselwerking tussen verschillende modellen. Daarom is dit boek meer dan een wetenschappelijk document, even actueel als boeiend, gebaseerd op eigen ervaring.

Europa heeft zijn wilskracht bijgedragen, en het vermogen om veel te synthetiseren wat zijn oorsprong in Azië heeft: van Mongolië in het noorden tot India in het zuiden, vervolgens in Hongarije verenigd in de muziek van de Magyaren en zigeuners [Sinti en Roma]. 1

[…] De opgave van onze tijd is een genuanceerd beeld van de onderlinge relaties door gebruik te maken van het vermogen waarover alle volkeren en culturen beschikken, namelijk de kracht om te geven en te nemen, van elkaar te leren; want we zullen elkaar altijd nodig hebben. Het vergt wel enige nederigheid om het best mogelijke te bereiken – en het ergste te voorkomen – in tijden van toenemende afhankelijkheid van elkaar. – Yehudi Menuhin (Londen, januari 1977) 2

Vrij vertaald uit: Musik zwischen Orient und Okzident: Eine Kulturgeschichte der Wechselbeziehungen von Peter Gradenwitz S. 390-392 | Details: http://www.worldcat.org/oclc/1046379134

Yehudi Menuhin - Book cover "Unfinished Journey" thumbnail
Participation in Indian music means much to me – urging in sequences which will never be repeated the savoring of each note; heightening the ear’s perception of the notes, the rhythms and the flexible tensions between them
Yehudi Menuhin in Unfinished Journey (London, 1978, p. 343)
  1. Toelichting voor de niet langer gebruikelijke, want denigrerende term “zigeuner” en de behoefte aan nuance, die pas na de publicatie van dit boek in 1977 tot verandering heeft geleid (hier vrij vertaald zoals volgt):

    “Zigeuner is een stereotiep woord, alleen gebruikt door de meerderheid, maar wordt door de minderheid als discriminerend afgewezen; want deze minderheden noemden zichzelf altijd Sinti en Roma. Dankzij de Duitse burgerrechtenbeweging vanaf de eind jaren zeventig werd een bewustzijn gecreëerd wat vooroordelen en uitsluitingsmechanismen betreft die met het woord “zigeuner” verbonden zijn. [ … ] De termen Sinti en Roma zijn geenszins “politiek correcte” uitvindingen van de burgerrechtenbeweging maar al in documenten uit de 18e eeuw aantoonbaar. [ … ] Dus het woord zigeuner zegt meer over de fantasieën, angsten en verlangens van degenen die het gebruiken dan over het leven van de Sinti en Roma.

    Meer informatie zie: https://zentralrat.sintiundroma.de/sinti-und-roma-zigeuner/
    (Duitse en Engelse bronnen)
    In Nederland ontbreekt het tot nu toe blijkbaar aan een gezamenlijk standpunt over belangenbehartiging van de verschillende gemeenschappen:
    https://www.verwey-jonker.nl/wp-content/uploads/2020/10/318020_Verkennend-onderzoek-naar-centrale-Roma-Sinti_WEB.pdf
    []

  2. “Humility is a quality often associated with self-deprecation. But by championing our achievements while also acknowledging our weaknesses, we could see benefits in many areas of our lives – and even increase our attractiveness.” – Introduction BBC podcast All in theMind (accessed 1 November 2023) []